17 października 2009 r. miałem wspaniałą okazję uczestniczyć w konferencji poświęconej 70-tej rocznicy powstania Związku Jaszczurczego.

Piszę wspaniałą, gdyż o ile mi wiadomo po kilkunastu latach niepodległości była to pierwsza konferencja naukowa poświęcona od początku do końca stricte Związkowi Jaszczurczemu jako odrębnej organizacji podziemia zbrojnego bez traktowania tego tematu jako „wstępniaka” do kolejnych konferencji poświęconych Narodowym Siłom Zbrojnym. Konferencję zorganizował Zarząd Główny Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, a ściślej sekretarz Kol. Przemysław Czyżewski.

 

Konferencję swoim przemówieniem otworzył obecny Prezes Związku, były poseł na sejm RP Pan Artur Zawisza. Prezes Zawisza przedstawił nową sytuację w jakiej znalazł się Związek (napływ młodych członków-sympatyków z racji starzejącego się wieku kombatantów). Następnie wyjaśnił idee samej konferencji i rocznic NSZ-owsko – ZJ-owskich, stwierdzając, że Związek nie pragnie negacji „głownego mitu” jakimi są dzieje i czyn zbrojny kojarzonej z tradycją sanacyjną SZP-ZWZ-AK, lecz ukazać obok tych symboli inne - równoważne symbole i postaci historyczne z kręgu Narodowych Sił Zbrojnych. Związek musi wpływać na świadomość społeczeństwa różnorodności obrazu podziemia zbrojnego w Polsce 1939-1945. Kończąc przemówienie Artur Zawisza zaprezentował trzy główne działania Związku na najbliższe lata:

W dniu 18-tego kwietnia 2010 w Kielcach odbyło się spotkanie Zarządu Okręgu Świętokrzyskiego Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych.

Spotkanie zostało poprzedzone Mszą Św. sprawowaną w intencji por. Stanisława Grabdy (ps. Bem) – dowódcy oddziału partyzanckiego NSZ w powiecie buskim, skazanego na karę śmierci przez władzę PRL-u. Wyrok wykonano 15.04.1953 roku. A także w intencji żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych poległych w walce o wolność ojczyzny, zamęczonych i zamordowanych w kazamatach więzień i obozów przez Gestapo, NKWD i UB. Podczas uroczystości został zaprezentowany poczet sztandarowy Okręgu Świętokrzyskiego ZŻNSZ. Po Mszy Św. odbyło się spotkanie, na którym omówiono obecną sytuację Związku, a także ustalono harmonogram zadań na przyszłość. W uroczystościach oraz spotkaniu udział wzięli członkowie ZŻNSZ, młodzież z ONR oraz goście.

 

Źródło: Narodowe Kielce

Związek Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych (Kielce),oraz Obóz Narodowo Radykalny (Brygada Świętokrzyska), wzięli udział w uroczystych odchodach uchwalenia Konstytucji 3 Maja w Kielcach. Część oficjalna uroczystości została poprzedzona Mszą Św. w Bazylice Katedralnej. Po Mszy nastąpił przemarsz pocztów sztandarowych, przybyłych delegacji oraz gości pod Pomnik Czynu Legionowego, gdzie rozpoczęła się druga część uroczystości.

 

Źródło: Narodowe Kielce

 

Dnia 25 kwietnia 2010 roku w parafii pod wezwaniem Św. Mikołaja w Lisowie odbyła się uroczysta Msza Św. w intencji porucznika Stanisława Grabdy ps. ,,Bem".

Żołnierza NSZ, AK, WIN, zamordowanego 15  kwietnia 1953 roku przez UB w Kielcach oraz jego żołnierzy z oddziału partyzanckiego, którzy oddali życie i zdrowie w obronie Wiary i Ojczyzny. Podczas uroczystej Mszy Św. wystawiony został poczet sztandarowy Okręgu Świętokrzyskiego Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych w Kielcach.

 

Źródło: Narodowe Kielce

 

 

Dnia 13.06.2010r.w Kielcach w wieku 85 lat odszedł por. Stanisław Lisowski, żołnierz Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 18 czerwca.

Stanisława Lisowskiego pożegnała Rodzina, Koledzy z Okręgu Świętokrzyskiego Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, koła w Pińczowie, młodzież z Obozu Narodowo-Radykalnego Brygady Świętokrzyskiej oraz przyjaciele.

Przemówienie dr Zenona Markiewicza członka Okręgu Świętokrzyskiego ZŻ NSZ.

Każda śmierć zmusza do refleksji a refleksja wytwarza dystans wobec tego, co się przeżywa i wycisza uczucia. Trzeba nam właśnie tego, aby zdać sobie sprawę, że Śp. Stanisław Lisowski podporządkował swoje młode życie najwyższym wówczas wartościom, wartościom – wizji Ojczyzny Wolnej, w której człowiek może doznawać szczęścia. Należy podkreślić z całą stanowczością, że Śp. Stanisław nie zmarnował życia realizując to właśnie. Życie swoje uszeregował według. słów: Bóg, Honor i Ojczyzna.

W sobotę 1 sierpnia 2010 r. członkowie ZŻ NSZ wraz z pocztem sztandarowym wzięli udział w Uroczystości Intronizacji Boga Ojca. Wydarzeniu temu towarzyszyło poświęceniu figury ku czci Boga Ojca.

Uroczystości te odbyły się w Pustelni Niepokalanów w Grzechyni. Na miejsce licznie przybyli pielgrzymi z całej Polski i zagranicy. Po Mszy św. polowej nastąpił procesjonalny przemarsz do miejsca posadowienia figury, gdzie nastąpiło jej poświęcenie. Figura Boga Ojca jest trzecim i zarazem największym pomnikiem (obok figury Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski, Jezusa Chrystusa Króla Polski) w Grzechyni-Polanie. Obecność pocztu sztandarowego ZŻ NSZ w tej uroczystości spotkała się z dużym zainteresowaniem i przychylnością zgromadzonych wiernych.

 

Źródło: Narodowe Kielce

Uroczystości Święta Wojska Polskiego w Lublinie w dniu 15 sierpnia 2010  rozpoczęły się przed południem pokazem sprzętu wojskowego na Placu Litewskim.

Późno, bo dopiero o godzinie 18:00 zaczęła się w kościele garnizonowym msza święta. Miała podniosły przebieg, który uświetniła orkiestra wojskowa. Obecni byli przedstawiciele wojska, władz wojewódzkich i miejskich, a także radni miasta Lublina. Związek NSZ wystawił poczet sztandarowy w składzie: Cezary Deneka, Marcin Mańka i Wojciech Rowiński.

Po mszy nastąpił uroczysty przemarsz na Plac Litewski, gdzie odbyły się główne uroczystości wojskowe. Wręczono odznaczenia żołnierzom i zasłużonym dla wojska. Odbył się apel poległych, na którym przywołano między innymi uczestników walk z bolszewikami w 1920 roku. Oddano salwę honorową, po której nastąpiło złożenie kwiatów na płycie Nieznanego Żołnierza. W imieniu Związku wiązankę składali: Monika Rowińska, Tomasz Miszczuk i Marcin Sułek. Całość uroczystości przebiegała w podniosłym nastroju, do którego dostosowali się licznie przybyli mieszkańcy Lublina.

PS. Dziękujemy wszystkim, którzy pomogli przy uroczystościach.

W.R.

W dniu 10 sierpnia 2010 w Łęcznej pożegnaliśmy najstarszego (ur. 17 września 1916 r.) członka Okręgu Lubelskiego ZŻ NSZ - Jerzego Rożenka ps. „Konar”. Odszedł na wieczną wartę pierwszy Prezes Koła Związku w Łęcznej.

Od początku istnienia Koła był zasłużonym działaczem na rzecz upamiętnienia działalności żołnierzy NSZ na tym terenie. Jerzy Rożenek już we wrześniu 1939 roku walczył z dwoma agresorami: niemieckim i sowieckim. Został wzięty do sowieckiej niewoli, z której uciekł i po powrocie w rodzinne strony włączył się w działalność konspiracyjną; najpierw w Narodowej Organizacji Wojskowej a później w NSZ. Walczył w oddziale „Jacka”. Do jego zadań należało zwalczanie bandytyzmu, który był plagą podczas okupacji. Po wkroczeniu Armii Czerwonej i usankcjonowania się tzw. „władzy ludowej” był wielokrotnie aresztowany i szykanowany przez UB.

 

27 czerwca 2010 ruszył nowy serwis internetowy poświęcony historii Narodowych Sił Zbrojnych: http://nsz.com.pl/. Jego twórcą jest firma J7 Technologies, która stworzyła rozbudowany serwis społecznościowy dla Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych.

 

Jego celem jest połączenie 3 elementów: tradycji i pamięci kombatantów NSZ, rzetelnej wiedzy o Żołnierzach Wyklętych oraz młodzieży zainteresowanej dziejami i kultywowaniem tradycji Żołnierzy Wyklętych. Serwis NSZ jest współtworzony przez wszystkich, którzy wyraża taką chęć. Działa podobnie jak wikipedia: osoby zarejestrowane w serwisie mogą dodawać swoje materiały (teksty, zdjęcia, filmy), które zostaną opublikowane po zatwierdzeniu przez administratora.

Na stronie znajdują się obecnie wszystkie materiały z poprzedniej strony ZŻ NSZ, wzbogacone o wydarzenia z ostatnich lat. Nowością w porównaniu ze starą stroną jest dział Multimedia, gdzie zgromadzono filmy z serwisu youtube.com, dotyczące Narodowych Sił Zbrojnych. Jako podstrony są Wspomnienia partyzanta autorstwa wieloletniego prezesa ZŻ NSZ dr Bohdana Słuckiego oraz projekt muzyczny „Twardzi jak stal” stworzony pod kierownictwem Dawida Zadury. W niedalekiej przyszłości uruchomione zostaną kolejne podstrony: galeria, forum i „Mapa pamięci”.

 

8 marca na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II odbyła się konferencja naukowa „Moralni zwycięzcy – Żołnierze Wyklęci” poświęcona żołnierzom konspiracji niepodległościowej w Polsce w latach 1944-1956.

W organizacji tego przedsięwzięcia Klubowi „Vade Mecum” przyszły z pomocą: Fundacja Rozwoju KUL, Katedra Historii Systemów Politycznych XIX i XX Wieku, Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej Wrzesień '39 oraz Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana” w Lublinie.

Podczas konferencji wykłady wygłosili m.in. prof. dr hab. Jan Żaryn, prof. dr hab. Mieczysław Ryba, dr Marcin Paluch, dr Bohdan Szucki „Artur”, dr Ewa Kurek oraz mjr Marian Pawełczak „Morwa”. Tematyka ich wystąpień dotyczyła przede wszystkim politycznego i zbrojnego podziemia, jego zasięgu geograficznego oraz profilu ideowego, jak również zgrupowań działających szczególnie na Lubelszczyźnie. Wiele uwagi podczas konferencji poświęcono sylwetce majora Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, legendarnemu dowódcy oddziałów partyzanckich Armii Krajowej, a później Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” na Lubelszczyźnie.

Uczestnicy konferencji po wysłuchaniu wykładów mieli możliwość wzięcia udziału w dyskusji oraz obejrzenia wystawy prezentującej organizacje polskiej konspiracji niepodległościowej. Na spotkaniu byli liczni kombatanci, ale nie zabrakło też studentów, którzy poprzez swój udział w konferencji pragnęli oddać hołd tym, którzy walczyli o niepodległą Polskę.

 

Małgorzata Babul


Filmy z konferencji: